Preventivni pregled kože, najčešće na godišnjem nivou, predstavlja sistematski pregled tokom kojeg specijalista dermatovenerologije pregleda čitavu površinu kože i vidljivih sluzokoža. Cilj pregleda je pravovremeno prepoznavanje patoloških promena i rano otkrivanje malignih tumora kože.
Kako izgleda dermatološki pregled?
Kako izgleda dermoskopski pregled?
Pacijent je u donjem vešu tokom pregleda, kada se detaljno posmatra i analizira koža i promene na njoj, golim okom, takozvanom inspekcijom, a po potrebi se u pregledu promena koristi i aparat po imenu dermoskop. Dermoskop, uređaj koji se koristi u dermatologiji, funkcioniše kao vrsta mikroskopa. On omogućava uveličavanje promena na koži i precizniji uvid u strukturu, ivice, boju i pigmentaciju, raspored pigmentacije i krvne sudove promene.
Ova precizna analiza može pomoći u otkrivanju i praćenju različitih promena na koži. Sistematskim pregledom dermoskopom mogu se utvrditi razne promene na koži, uključujući benigna stanja poput različitih vrsta mladeža, ali i potencijalno maligna stanja. Dermoskopija može pomoći u identifikaciji karakteristika promene na koži koje ukazuju na mogućnost malignog procesa, kao što su nepravilni oblik, neravnomerna boja, neravne ivice, prisustvo krvarenja i drugo.
Takođe, dermoskopija može otkriti promene koje su izgledale benigno, ali su ipak potencijalno opasne i zahtevaju dalju dijagnostiku ili uklanjanje.
Šta je dermoskopija odnosno dermatoskopija?
Dermatoskopija (dermoskopija) je sastavni deo uobičajenog pregleda kože kod dermatologa. Ona predstavlja neinvazivnu dijagnostičku metodu koja omogućava detaljniji uvid u pigmentne promene na koži, prodirući dublje od površine kože. Njena ključna uloga leži u otkrivanju ranih stadijuma malignih, zloćudnih promena na koži, što može dovesti do efikasnog hirurškog tretmana.
Dermatoskopija takođe pomaže u potvrđivanju benignih, dobroćudnih promena, smanjujući potrebu za nepotrebnim hirurškim intervencijama. Osim otkrivanja promena na mladežima, dermatoskopija se koristi i za pregled drugih vrsta promena na koži, uključujući promene u boji, veličini, obliku ili teksturi kože.
Osobe koje su izložene riziku od razvoja promena na koži, kao što su osobe sa svetlom kožom, osobe sa mnogo mladeža ili one sa istorijom porodičnih oboljenja kože, trebalo bi redovno da obavljaju dermatološke preglede koji uključuju i dermatoskopiju. Na taj način promene na koži mogu se identifikovati i tretirati u najranijoj fazi.
Koje grupe ljudi treba češće da obavljaju sistematski pregled kože?
S obzirom na sve veću učestalost kožnih maligniteta u populaciji, preporučuje se godišnji preventivni pregled kože i mladeža. Međutim, određene grupe ljudi su posebno osetljive i treba da se češće podvrgavaju sistematskom pregledu.
To uključuje osobe sa porodičnom anamnezom karcinoma kože, osobe koje su bile prekomerno izložene sunčevom zračenju ili opekotinama od sunca u detinjstvu, osobe sa preko 50 mladeža, osobe sa atipičnim ili asimetričnim mladežima, osobe koje rade napolju ili su prekomerno izložene suncu, starije osobe preko 60 godina, osobe svetle puti i one koje koriste solarijume.
Takođe, svako ko primeti iznenadni i brz rast nove pigmentacije ili promenu postojećeg mladeža trebalo bi odmah da se javi na dermatološki pregled i dermoskopiju. Karakteristike takve promene uključuju nagli rast, promenu boje, oblika i izdizanja iznad nivoa kože, asimetričan oblik ili izgled mladeža, kao i krvarenje mladeža.
Преглед младежа
Dermoskopija mladeža ili pregled mladeža preporučuje se svima jednom godišnje. Bilo da su u pitanju urođeni ili stečeni mladeži, potrebno je da budu pod nadzorom lekara.
Postoje različite vrste mladeža, uključujući urođene mladeže koji se pojavljuju pri rođenju i stečene mladeže koji se pojavljuju tokom života. Urođeni mladeži su obično tamniji i veći od stečenih mladeža.
Dermoskopija je metoda kojom se pregledaju mladeži pomoću posebnog dermatoskopa, koji omogućava detaljan pregled mladeža i otkrivanje eventualnih nepravilnosti. Ova metoda može otkriti razne karakteristike mladeža uključujući boju, veličinu, oblik i rubove.
Kako prepoznati potencijalno opasan mladež?
Normalni mladeži su obično jednobojni, dok mladeži sa nepravilnostima mogu biti različitih boja, uključujući smeđu, crnu, crvenu, ružičastu i plavu. Mladeži uobičajene veličine uglavnom su manji od 6 mm, dok veći mladeži mogu ukazivati na potencijalne probleme.
Kada je najbolje raditi sistematski pregled kože?
Idealno vreme za sistematski dermoskopski pregled kože je zimi ili u rano proleće, kada koža nije izložena prekomernom suncu. Tada je lakše otkriti znakove promena na koži koje bi mogle ukazivati na rak kože ili druge kožne bolesti. Ipak, najbolje je proveriti sa stručnim licem kada je pravi trenutak za pregled, jer to može varirati u zavisnosti od individualnih potreba i faktora rizika.
Šta treba znati o pripremi za sistematski pregled kože?
Dermatoskopija je jednostavna i bezbolna metoda koja ne zahteva posebnu pripremu. Preporučuje se godišnja preventivna kontrola mladeža i pregled kod svake nagle promene rasta mladeža. Uobičajeni pregled traje do 30 minuta.
Može li se dermatoskopija koristiti i za ostale promene na koži?
Da, dermoskop se može koristiti i pri dijagnostikovanju niza drugih kožnih oboljenja kao što su inflamatorne dermatoze, psorijaza, lichen planus i lichen sclerosus, ekcem, pityriasis rosea, granulomatozna dermatoza, diskoidni lupus, morfea, rosacea, porokeratosis i druga stanja.
Glavni parametri koji se procenjuju su morfologija krvnih sudova, raspored vaskularnih struktura, boje, abnormalnosti folikula, prisustvo krusta ili skvama. Dermatoskopijom se mogu dijagnostikovati:
- virusne infekcije, uključujući virusne bradavice, kondilome i moluske
- bakterijske infekcije
- gljivične infekcije
- parazitoze
Dermoskopom se može raditi i pregled dlake, odnosno trihoskopija. Posmatraju se gustina folikula, krvni sudovi, peripilarni znaci, dijametar i struktura dlake.
Postoje i mnogobrojne druge promene na koži koje pacijenti smatraju mladežima, na primer fibromi, hemangiomi i bradavice, a one to nisu. Dermoskopija se može koristiti i za pregledanje virusnih bradavica. Nakon pregleda sledi dalji tok lečenja ili preporuka za uklanjanje bradavica.
Za neka stanja kože dovoljan je samo pregled i razgovor o anamnezi pacijenta, a pojedine promene na koži moguće je dijagnostikovati ručnim dermoskopom. Ipak, kod osoba sa malignitetima kože u porodičnoj anamnezi, potreban je pregled kompjuterizovanim dermoskopom. Digitalni dermoskop omogućava automatsko mapiranje mladeža, precizno određivanje njihove lokacije na koži, kao i snimanje fotografija kliničkih i dermoskopskih promena.
Mapa mladeža i fotografije olakšavaju lekaru brže i preciznije utvrđivanje promena na koži.
Kako da znam da li spadam u rizičnu grupu?
U rizičnu grupu koja češće treba da kontroliše mladeže i kožu na dermoskopskim pregledima spadaju:
- osobe koje u porodičnoj istoriji imaju članove koji su oboleli od raka kože
- osobe koje na koži imaju više od 50 mladeža
- osobe sa atipičnim ili displastičnim mladežima nepravilne strukture
- osobe koje se često izlažu suncu zbog posla ili iz drugih razloga
- osobe starije od 50 godina koje imaju ozbiljna oštećenja kože kao posledicu izlaganja suncu
Kako da znam da li je moj mladež potencijalno opasan?
- ako primetite promene u boji, obliku, veličini ili izgledu ivica mladeža
- ako osećate svrab na području mladeža
- ako mladež krvari
- ako se na mladežu pojave kvrge i ulkusi
- ako osećate bol u regiji gde se nalazi mladež
Lekar specijalista će proceniti da li ste kandidat za uklanjanje mladeža.
Na koje promene na koži treba posebno obratiti pažnju?
Postoje određene promene na koži koje bi trebalo posebno da privuku vašu pažnju, jer mogu ukazivati na ozbiljnije zdravstvene probleme:
- iznenadna pojava novih mladeža
- promene boje, veličine ili oblika postojećih mladeža
- rane koje ne zarastaju ili koje krvare
- crvenilo, otok ili bol u području kože
- suvoća, ljuštenje, svrab ili drugi znaci iritacije kože koji ne nestaju
- novi, čudni ili neobjašnjivi osipi, izbočine ili ispupčenja na koži
- tamne mrlje ili tragovi koji se šire ili rastu brzo
- grubi, ljuskavi ili izrazito suvi delovi kože čije se stanje vremenom ne poboljšava
Kako da zakažem sistematski pregled kože?
Ukoliko želite da zakažete preventivni pregled kože, u ordinaciji Dr Zmbov termin možete rezervisati putem kontakt stranice ili pozivom na broj +381666926924. Preventivni pregled kože posebno je važan za osobe sa povećanim rizikom od raka kože, kao što su osobe sa porodičnom anamnezom raka kože, osobe sa velikim brojem mladeža ili osobe koje su dugotrajno bile izložene UV zracima.
Važno je redovno obavljati preventivni pregled kože kako bi se blagovremeno otkrile promene na koži i sprečio razvoj ozbiljnijih stanja.